كتابچهء غفاريه متعلق به جغرافياى وضعى و طبيعى و تاريخى بلوچستان ايران است كه برحسب امر مبارك حضرت مستطاب اشرف افخم اعظم بندگان آقاى غلامحسين خان غفارى صاحب‌اختيار فرمانفرماى مملكت كرمان و بلوچستان مدّظله الاعلى . فدائى اقل شيخ محمود افضل الملك كرمانى از سياحتنامه‌هاى سيّاحان خارجه و داخله و استفادات خود جمع نموده . بسم الله الرحمن الرحيم اين قسمتى از بلوچستان كه اكنون در زير حكم دولت ايران مىباشد از طرف شمال به سيستان ، از طرف مشرق به پنجگور و كيچ و از طرف جنوب بحر محيط هندى و از طرف مغرب به نرماشير و رودبار و كوههاى بشاگرد هم‌حدود مىباشد . « 1 » در اين قطعه زمين خيلى تفاوت تغيير آب‌وهوا به هرم مىرسد . مثلا بر ساحل مكران اعلب بشدّتى هوا گرم است كه تحمّل گرماى آن غير ممكن است . بر خلاف آن در سراشيبهاى كوه آنجا و اراضى كه فى الجمله ارتفاعى دارد خيلى خوب و معتدل است . چنان كه در دزّك هوا خيلى اعتدال دارد و در نواحى كوهستان سرحدّ و به زمان ييلاقهاى خوب دارد و برعكس حرارت هواى جالق در تابستان به اندازه‌اى است [ 1 ب ] كه مشهور است آهوهاى آنجا از شدت گرما به درجه‌اى

--> ( 1 ) . سرحدّ و دزّك و جالق و كوهك در سمت شمالى خود بلوچستان واقع شده است ؛ سب و مگس و ايرافشان و سرباز در سمت شرقى بلوچستان واقع است ؛ مكران و كوچه و باهه در جنوبى بلوچستان افتاده ، گه و لاشار در غربى بلوچستان و بمپور در وسط بلوچستان واقع است . افضل .